Współpraca

 TVNights

Yggdrasil - portal o grach bmmo

Kroniki Fallathanu - Prawdziwy mmoRPG w przeglądarce

LineCladis

biuro rachunkowe mrągowo

"Jeśli zimową nocą podróżny", Italo Calvino - recenzja

Zabierasz się do czytania nowej powieści Itala Calvina "Jeśli zimową nocą podróżny". Rozluźnij się. Wytęż uwagę. Oddal od siebie każdą inną myśl. Pozwól, aby świat, który cię otacza, rozpłynął się w nieokreślonej mgle.

Tak rozpoczyna się postmodernistyczna powieść uważana za najwybitniejszą w dorobku znakomitego włoskiego prozaika, jednego z najważniejszych włoskich pisarzy XX wieku i kandydata do literackiej Nagrody Nobla. Zapewniam – dobra sława Jeśli zimową nocą podróżny jest w pełni uzasadniona, a moim jedynym zmartwieniem w tej chwili jest drążąca mnie obawa, że nie zdołam w recenzji oddać wyjątkowości tej książki.

Wszystko tu jest niezwykłe – począwszy od oryginalnego konceptu, przez fabułę, niesamowity nastrój, znakomity język opowieści oraz kreację bohaterów. Przede wszystkim jednak jest to powieść pełna niespodzianek, w której autor coraz bardziej wciąga czytelnika w swoją grę i w której nie sposób przewidzieć rozwoju wypadków... A zaczyna się całkiem niewinnie. Oto z pierwszego rozdziału dowiadujemy się... że kupiliśmy nową książkę Itala Calvina i zasiadamy do jej czytania. Narrator, zwracając się bezpośrednio do nas, radzi nam, abyśmy usiedli wygodnie, wyłączyli telewizor. Opisuje nasze wrażenia i przemyślenia. Cóż za niezwykły wstęp do lektury! Wreszcie, po kilku stronach, rozpoczyna się właściwa treść Jeśli zimową nocą podróżny. Przenosimy się w duszny, mroczny klimat powieści noir. A więc książka, którą trzymamy w dłoniach, to kryminał! Wprawdzie spodziewaliśmy się czegoś innego, ale czytamy dalej, opowieść intryguje i wciąga, mimo nieco dziwacznej narracji. Ale co to? Daliśmy się zwieść autorowi. Nagle historia urywa się, akurat w bardzo istotnym momencie, i następuje rozdział drugi, a w nim znów czytamy o... sobie?

Tego typu niespodzianek w książce doświadczymy jeszcze wiele razy. Ze zdumieniem odkryjemy, że głównym bohaterem książki jest... sam czytelnik. Dzięki sprytnemu zabiegowi narracyjnemu, to my, czytając, znajdujemy się w samym sercu niezwykłych wypadków, którymi Calvino naszpikował fabułę swego dzieła. Akcja utworu zaczyna się zupełnie zwyczajnie – oto jesteśmy sobie pewnym Czytelnikiem, który łaknie lektury dobrej powieści. Nasze wizyty w księgarni doprowadzają wreszcie do tego, że poznajemy intrygującą Czytelniczkę, o bardzo wyrobionym guście i interesującym podejściu do aktu czytania. Czytelniczka przyciąga nas jak magnes i, za sprawą tej nowej znajomości oraz upodobania do literatury, dajemy się wciągnąć w przygodę coraz bardziej niezwykłą, niemal metafizyczną, odrealnioną. Niewinne poszukiwania brakującego dalszego ciągu rozpoczętej powieści (okazuje się bowiem, że Czytelnik nabył wadliwy egzemplarz) przeradzają się w fascynującą przygodę, w tropienie niezwykłej, coraz bardziej pogmatwanej intrygi i literackiej mistyfikacji na wielką skalę.

Calvino dokonał rzeczy w literaturze bardzo trudnej – z żelazną konsekwencją i precyzją, z dbałością o każdy detal, stworzył powieść lekką, dowcipną, intrygującą i dającą wiele rozrywki, a jednocześnie naszpikowaną ukrytymi znaczeniami, przemyśleniami i zabiegami formalnymi, które można tropić do woli i interpretować rozmaicie. W treści książki odnajdujemy aż dziesięć początków powieści, które, pozostając niedokończone, popychają do przodu, w coraz bardziej zaskakujące rejony, fabułę właściwej opowieści. Te fragmenty to także gra z czytelnikiem – możecie próbować sami odkryć jej zasady lub sięgnąć do umieszczonego na końcu utworu posłowia autorstwa Anny Wasilewskiej, tłumaczki dzieła, która frapująco opowiada nam o powieści i jej autorze. Niewykluczone, że po przeczytaniu posłowia zechcecie pochłonąć książkę raz jeszcze, tym razem zwracając uwagę na szczegóły przeoczone wcześniej. Lepiej jednak nie czytać go przed pierwszą lekturą powieści – żeby nie zepsuć sobie niespodzianki.

Z dzieła Calvina wręcz bije miłość do literatury – miłość, jaką czytelniczka lub czytelnik może żywić do książki. W tym sensie zaliczyć należy je do metafikcji, czyli literatury traktującej o... literaturze, wprowadzającej motyw emocjonalnej więzi czytelnika z autorem. Te właśnie emocje wzbudziła we mnie lektura – miłość do literatury okraszoną głęboką sympatią i podziwem dla umysłu, któremu ją zawdzięczam. Calvino utrzymywał mnie cały czas w tym oczarowaniu, od pierwszej do ostatniej strony, mimo że w tym czasie wielokrotnie zmieniał literacką konwencję - okazując się być mistrzem w każdej z nich. Książka, pełna bezpretensjonalnych odniesień do filozofii, historii, nauki oraz rozmaitych idei społecznych stanowi nie tylko znakomitą rozrywkę, ale i wyborną pożywkę dla intelektu. To jedna z tych lektur, do których się wraca i których gorąco pragnie się na własność.

Więcej o autorze książki przeczytasz TUTAJ.

Tytuł: Jeśli zimową nocą podróżny
Autor: Italo Calvino
Wydawca: W.A.B.
Data premiery: czerwiec 2012
Tytuł oryginału: Se una notte d'inverno un viaggiatore
Przekład: Anna Wasilewska
Oprawa: twarda z obwolutą
Format: 12,3 x 19,5 cm
Liczba stron: 352
ISBN: 978-83-7747-634-5
Kategoria: powieść, proza obca

© 2016 Oblicza Kultury. All Rights Reserved.